|
|
|
|
| Atalardan günümüze kadar ulaşan, belirli bir yargı içeren, söyleyeni belli olmayan (anonim) düz konuşma içinde kullanılan sözlerdir. Sav, darb-ı mese de aynı anlamı ifade eder. |
|
Atasözlerinin özellikleri şöyle sıralanabilir: 1-Halkın düşüncesini anlatır. 2-Ulusaldırlar. 3-Kişinin ruhuna hitap ederler. 4-Kesin tavırlıdırlar. 5-İnandırıcıdırlar. 6-Geniş halk kitlelerinin yüzyıllardan beri geçirdiği denemelerden ve bu denemelerden oluşan düşüncelerden doğmuşlardır. 7-Yalın sözlerdir,anlatımları açıktır. 8-Doğa olaylarının oluşunu bildirirler. 9-Ahlak aşılarlar,ahlaklı olmayı öğretirler. 10-Bir veya iki cümleden meydana gelirler. 11-Bir çoğunda mecaz vardır. 12-Atasözlerinde söz sanatları vardır. 13-Kelimelerin yerleri değiştirilemez.Değiştirildiği zaman değişik anlamlar ortaya çıkabilir. 14-Denenmiş sözler olduğu için doğruluğu herkes tarafından kabul edilir.
Atasözleri : • Aba vakti yaba, yaba vakti aba • Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz • Abdal tekkede, hacı Mekke`de bulunur • Abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır • Abdalın yağı çok olursa gâh borusuna çalar, gâh gerisine • Acele işe şeytan karışır • Acemi katır kapı önünde yük indirir • Acemi nalbant Kürt eşeğinde dener kendini • Acı acıyı bastırır, su sancıyı • Acı patlıcanı kırağı çalmaz • Acı söz insanı dininden, tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır • Acıkan doymam, susayan kanmam sanır • Acıklı başta akıl olmaz • Acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız olur • Aç aç ile yatınca arada dilenci doğar • Aç aman bilmez, çocuk zaman bilmez • Aç ayı oynamaz • Aç doymam tok acıkmam sanır • Aç tavuk kendini arpa ambarında sanır • Aç gözünü açarlar gözünü • Aç ile eceli gelen söyleşir • Aç köpek fırın deler • Aç kurt arslana saldırır • Aç kurt yavrusunu yer • Aç ne yemez, tok ne demez • Aç ölmez gözü kararır, susuz ölmez benzi sararır • Aç yanından kaç • Açık ağız aç kalmaz • Açık kaba it değer • Açık yaraya tuz ekilmez • Açılan solar, ağlayan güler • Açın gözü ekmek teknesinde olur • Açın imanı olmaz • Açın karnında ekmek durmaz • Açlık ile tokluğun arası yarım yufka • Ada bana adayım sana • Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil • Adam adamdan korkmaz, utanır • Adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir olmasa da çulu • Adam olana bir söz yeter • Adamakla mal tükenmez • Adamın kötüsü olmaz meğer züğürt ola • Adamın yere bakanından suyun sessiz akanından kork • Ağaç ne kadar uzasa göğe ermez • Ağaç yaş iken eğilir • Ağaca balta vurmuşlar "neyleyim? sapı bendendir" demiş • Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur • Ağacı kurt, insanı dert yer • Ağacın kurdu içinde olur • Ağacın meyvesi olunca, başını aşağı salar • Ağaçtan maşa, abdaldan paşa olmaz • Ağalık vermekle yiğitlik vurmakla • Ağanın gözü ata tımardır • Ağanın gözü öküzü semiz eder • Ağanın gözü yiğidin sözü • Ağanın malı çıkar uşağın canı • Ağası güçlü olanın, kulu suçlu olur • Ağılda oğlak doğsa, ovada otu biter • Ağır kazan geç kaynar • Ağır ol batman gelesin • Ağır ol da molla desinler • Ağır taş yerinden oynamaz • Ağır yongayı yel kaldırmaz • Ağlama ölü için, ağla diri için • Ağlamakla yar ele girmez • Ağlamayan çocuğa meme vermezler • Ağlarsa anam ağlar, gayrısı yalan ağlar • Ağlatan gülmez • Ağrılardan göz ağrısı, her kişinin öz ağrısı • Ağrısız baş mezarda olur • Ağustosta gölge kovan, zemheride karnın ovar • Ah alan onmaz • Ahlatın (armudun) iyisini ayılar yer • Ahmağa yüz, abdala söz vermeğe gelmez • Ahmak gelin yengeyi halayığı sanır • Ak akçe kara gün içindir • Ak don kara don geçit başında belli olur • Ak gün ağartır, kara gün karartır • Ak koyunu gören içi dolu yağ sanır • Ak koyunun kara kuzusu da olur • Akacak kan damarda durmaz • Akar su pislik tutmaz • Akar suya inanma el oğluna dayanma • Akara kokara bakma çuvala girene bak • Akçe akıl öğretir, don yürüyüş • Akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur • Akıl akıldan üstündür • Akıl için tarik birdir • Âkil isen açma sırrın dostuna, çünkü dostun dostu vardır, o da söyler dostuna • Akıl kişiye sermayedir • Akıl para ile satılmaz, akıl doğuştandır, sonradan elde edilemez. • Akıl yaşta değil baştadır • Akılları pazara çıkarmışlar, herkes yine kendi aklını beğenmiş (almış) • Akıllı düşman, akılsız dosttan yeğdir (hayırlıdır) • Akıllı düşününceye kadar deli oğlunu everir • Akılsız başın zahmetini (cezasını) ayak çeker • Akılsız köpeği yol kocaltır • Akşam ise yat sabah ise git • Akşam kavil, sabah savul • Akşamın hayrından sabahın şerri yeğdir • Al elmaya taş atan çok olur • Al giyen alınır • Al ile aslan tutulur • Al kaşağıyı gir ahıra, yarası olan gocunsun • Al malın iyisin çekme kaygısın • Ala keçi her vakit püsküllü oğlak doğurmaz • Alacakla verecek ödenme • Alçak eşek binmeğe kolay, öksüz çocuk dövmeye kola • Alçak yer yiğidi hor gösterir • Alçak yerde tepecik kendisini dağ sanır • Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır • Alet işler el övünür • Alışmış kudurmuştan beterdir • Âlim unutmuş, kalem unutmamış • Allah balmumu yakana balmumu, yağ mumu yakana yağ mumu verir • Allah dağına göre kar verir • Allah dokuzda verdiğini sekizde almaz • Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açar • Allah kardeşi kardeş yaratmış kesesini ayrı yaratmış • Allah verince kimin oğlu kimin kızı demez • Allanın bildiği kuldan saklanmaz • Alma mazlumun âhını çıkar aheste aheste • Almadan vermek Allah`a mahsustur • Alt değirmen güçlü akar • Altı olur, yedi olur, hep Allah`ın dediği olur • Altın anahtar her kapıyı açar • Altın ateşte insan mihnette belli olur • Altın eli bıçak kesmez • Altın eşik gümüş eşiğe muhtaçtır • Altın leğenin kan kusana ne faydası var • Altın yerde paslanmaz, taş yağmurdan ıslanmaz • Altın yere düşmekle pul olmaz • Altının kıymetini sarraf bilir • Aman diyene kılıç kalkmaz • Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz • Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar • Anadan olur daya, hamurdan olur maya • Ananın bastığı yavru incinmez • Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al • Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az • Araba devrilince yol gösteren çok olur • Arabanın ön tekerleği nereden geçerse art tekerleği de oradan geçe • Arayan mevlâsını da bulur belâsını da • Arı bal alacak çiçeği bilir • Arı kızdıranı sokar • Arık ata kuyruğu yüktür • Arık etten yağlı tirit olma • Arık öküze bıçak çalınmaz • Arife günü yalan söyleyenin bayram günü yüzü kara çıkar • Armudun önü, kirazın sonu • Arpa eken buğday biçmez • Arpa samanıyla, kömür dumanıyla • Arpa unundan kadayıf olmaz • Arpacıya borç eden ahırını tez satar • Arsızın yüzüne tükürmüşler "yağmur yağıyor" demiş • Arslan kükrerse, atın ayağı kösteklenir • Arslan postunda gönül dostunda • Asil azmaz, bal kokmaz • Asil ile taş taşı, bedasıl ile yeme aşı • Aslını saklayan haramzadedir • Aş taşınca kepçeye baha olmaz • Aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur • Âşıka Bağdat sorulmaz • Aşını, eşini, işini bil • Aşk ağlatır, dert söyletir • Aşk olmayınca meşk olmaz • Aşure yemeğe giden kaşığını belinde taşır • At arıklıkla yiğit gariplikle • At at oluncaya kadar sahibi mat olur • At binenin kılıç kuşananın • At bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmaz • At ile avrat yiğidin bahtına • At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır • At sahibine göre kişner • At yedi günde it yediği günde • At yiğidin yoldaşıdır • Ata da soy gerek ite de • Ata dostu oğula mirastır • Ata eyer gerek eyere er gerek • Ata malı mal olmaz • Atı atasıyla katırı anasıyla • Atılan ok geri dönmez • Atım tepmez, itim kopmaz deme • Atın bahtsızı arabaya düşer • Atın dorusu yiğidin delisi • Atın ürkeği yiğidin korkağı • Atına bakan ardına bakmaz • Attan düşene yorgan döşek, eşekten düşene kazma kürek • Ateş düştüğü yeri yakar • Ateş olmayan yerden duman çıkmaz • Av avlayanın, kemer bağlayanın • Ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz • Ava giden avlanır • Avcı ne kadar al bilse, ayı o kadar yol bilir • Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar • Ay görmüşün yıldıza minneti yoktu • Ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz • Ayağını yorganına göre uzat • Ayıpsız yâr arayan yârsız kalır • Ayyar tilki art ayağından tutulur • Az eli aşta gör, çok eli işte gör • Az olsun öz olsun • Az tamah çok ziyan getirir • Az veren candan, çok veren maldan • Az yiyen az uyur, çok yiyen güç uyur • Aza demişler "nereye?" "çoğun yanına" demiş • Azan kurda kızan köpek • Azıcık aşım, kaygısız başım • Başa gelen çekilir • Benim oğlum bina okur, döner döner yine okur • Besledik, büyüttük danayı, (şimdi) tanımaz oldu anayı • Bir buldu iki ister, akça buldu çıkın ister • Bir tutam ot deveye hendek atlatır • Boşa koydum dolmadı, doluya koydum almadı • Can boğazdan gelir • Can canın yoldaşıdır • Can cümleden aziz • Can çıkmadan, huy çıkmaz • Cefayı çekmeyen âşık, safanın kadrini bilmez • Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler • Çıkmadık canda ümit var (dır) • Çirkefe taş atma, üstüne sıçrar • Çivi çiviyi söker • Çok bilen (söyleyen) çok yanılır • Çok naz âşık usandırır • Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma (parasız koyma, çok saklama) hırsız edersin • Çok yaşayan bilmez, çok gezen bilir • Çürük tahta çivi (mıh) tutmaz • Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz • Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur • Dağ ne kadar yüce olsa yol onun üstünden aşar • Dağ yürümezse abdal yürür • Dam üstünde saksağan, vur beline kazmaylan • Damdan düşen, halden bilir • Damlaya damlaya göl olur, (aka aka sel olur) • Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz • Davacısı kadı olanın yardımcısı Allah olsun • Davetsiz gelen döşeksiz oturur • Davul dengi dengine diye çalar • Davulu biz çaldık, parsayı el (başkası) topladı • Davulun sesi uzaktan hoş gelir • Deli kız düğün etmiş, kendi baş sedire geçmiş • Deliye hergün bayram • Demir nemden çürür, insan gamdan • Demir tavında dövülür • Denize düşen yılana sarılır • Derdini saklayan (söylemeyen) derman bulamaz • Dervişin fikri ne ise zikri de odur • Deve boynuz ararken kulaktan olmuş • Deveden büyük fil var • Devlet adama ayağı ile gelmez • Dilin cirmi küçük, cürmü büyük • Dilin kemiği yok • Dinsizin hakkından imansız gelir • Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez • Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar • Dost acı söyler • Dost dostun ayıbını yüzüne söyler • Düğün olur iki kişiye, kaygısı düşer deli komşuya • Düğüne gider zurna beğenmez, hamama gider kurna beğenmez • Dünya malı dünyada kalır • Dünyanın ucu uzundur • Düşmanın karınca olsa kendini merdane tut • Düşmez kalkmaz bir Allah • Ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane • Eceli yaklaşan köpek cami duvarına siyer • Edebi edepsizden öğren • Eğilen baş kesilmez • Eğreti ata (el atına) binen tez iner • Eğri, düzü beğenmez, bu da bizi beğenmez • Ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını • Eken biçer, konan göçer • Ekmeden biçilmez • El ağzına bakan karısını tez boşar • El el ile, değirmen yel ile • El elden üstündür arşa çıkınca • El (etek) öpmekle ağız (dudak) aşınmaz • El için ağlayan iki gözden olur, yer için dövünen dizden olur • El kazanı ile aş kaynamaz • Elmayı soy da ye, armudu say da ye • El yarası onulur, dil yarası onulmaz, • El yumruğunu yemeyen, kendi yumruğunu bozdoğan armudu sanır • Elçiye zeval olmaz • Elin ağzı torba değil ki çekip büzesin • Elle gelen düğün bayram • Elti eltiye eş olmaz, arpa unundan aş olmaz • Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma • Erim er (yiğidim yiğit) olsun da yerim (durağım) çalı dibi olsun • Erine göre bağla başını, tencerene göre kaynat aşını • Erken kalkan yol alır, er evlenen döl alır • Eski dost düşman olmaz, yenisinden vefa gelmez • Eskiye itibar olsaydı, bit pazarına nur yağardı • Esmere al bağla, karşısına geç ağla • Eşek hoşaftan ne anlar (suyunu içer tanesini bırakır) • Et tırnaktan ayrılmaz • Ev alma, komşu al • Evdeki hesap çarşıya (pazara) uymaz • Evi ev eden avrat (yurdu şen eden devlet) • Evlenenle ev yapanın Allah yardımcısıdır • Evli evinde köylü köyünde gerek • Faydasız baş mezara yaraşır • Fazla (artık) mal göz çıkarmaz • Felek kimine kavun yedirir kimine kelek, • Garip kuşun yuvasını Allah yapar • Gelen gideni aratır • Gönülsüz yenen aş, ya karın ağrıtır ya baş • Görünen köy kılavuz istemez • Gözden ırak olan, gönülden de ırak olur • Gülü seven dikenine katlanır • Gülme komşuna, gelir başına • Gün doğmadan neler doğar • Güneş balçıkla sıvanmaz • Haydan gelen huya gider • Her kuşun eti yenmez • Her horoz kendi çöplüğünde öter • Her yiğidin bir yoğurt yeyişi vardır • Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar • Horozu çok olan köyün sabahı geç olur Isıramadığın (kıramadığın) eli öp de başına koy • iki cambaz bir ipte oynamaz • iki çıplak bir hamamda yakışır • iki karpuz bir koltuğa sığmaz • işten artmaz, dişten artar • it ürür kervan yürür • Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz • Kalp kalbe karşıdır • Kâr zararın ortağıdır • Kara (kötü) haber tez duyulur • Kardeş kardeşi bıçaklamış, dönmüş yine kucaklamış • Kaş ile göz, gerisi (kalanı, artanı, dahası) söz • Kaynayan kazan kapak tutmaz • Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez • Kazma kuyuyu, kazarlar kuyunu • Kedi yetişemediği ciğere pis (murdar) der • Kel ölür, sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur • Kelin medarı olsa kendi başına olur (Kel ilâç bilse, kendi başına sürer; kelin ilâcı olsa başına sürer) • Kem söz, kalp akçe sahibinindir • Kenarın dilberi nazik de olsa nazenin olamaz • Kendi düşen ağlamaz • Keskin sirke küpüne (kabına) zarar • Kestane kabuğundan çıkmış, kabuğunu beğenmemiş • Kırkından sonra azanı teneşir paklar (-a çare bulunmaz) • Kısa günün kârı az olur • Kısmetinde ne varsa, kaşığında o çıkar • Kızını dövmeyen dizini döver • Kimse kimsenin çukurunu doldurmaz • Korkak bezirgan, ne kâr eder, ne ziyan • Komşu boncuğunu çalan gece takınır • Komşu hakkı, Tanrı hakkı (dır) • Komşunun tavuğu, komşuya kaz görünür (karısı kız görünür) • Korkulu rüya (düş) görmektense uyanık yatmak hayırlıdır • Koyunun bulunmadığı yerde keçiye Abdurrahman Çelebi derler • Köpeğin duası kabul (makbul) olsaydı, gökten kemik yağardı • Köpekle (itle) dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir • Köpeksiz köy bulmuş çomaksız geziyor • Köpeksiz sürüye (köye) kurt girer (iner, üşer) • Kör bile düştüğü çukura bir daha düşmez • Körler memleketinde tek gözlü kraldır • Körle yatan şaşı kalkar • Kötülük her kişinin kârı, iyilik er kişinin kârı • Kul azmayınca Hak yazmaz • Kul kusursuz (hatasız) olmaz • Kul sıkılmayınca (bunalmadıkça) Hızır yetişmez • Kurt dumanlı havayı sever • Kurt kocayınca köpeklere maskara olur • Kurtla koyun, kılıçla oyun olmaz • Kurunun yanında yaş da yanar • Kuzguna yavrusu şahin (anka, şirin) görünür • Laf lafı açar, laf. da tabakayı açar • Laf torbaya girmez Lafla (lakırdı ile) peynir gemisi yürümez Mahkeme kadıya mülk değildir (olmaz) Mal canın yongasıdır • Mal melâmeti örter • Mart kapıdan baktırır kazma kürek yaktırır • Mayasız yoğurt tutmaz (çalınmaz) • Merhametten maraz doğar (hasıl olur) • Meyveli ağacı taşlarlar • Mızrak çuvala girmez (sığmaz) • Minareyi çalan kılıfını hazırlar • Misafir misafiri istemez (sevmez), ev sahibi hiç birini • Misafir umduğunu değil bulduğunu yer • Mühür kimde ise Süleyman odur • Mürüvvete endaze olmaz • Namaza meyli olmayanın kulağı ezanda olmaz • Ne doğrarsan aşına o çıkar kaşığına • Ne ekersen onu biçersin • Ne oldum dememeli ne olacağım demeli • Ne verirsen elinle o gider seninle • Nerde çokluk orda bokluk • Nerde hareket orda bereket • Oğlan dayıya kız halaya çeker • Olacakla öleceğe çare yoktur • Ödünç güle güle gider ağlaya ağlaya gelir • Öfke baldan tatlıdır • Öfkeyle kalkan ziyanla oturur • Ölmüş eşek kurttan korkmaz • Ölüm hak miras helâl • Ölürse yer beğensin kalırsa el beğensin • Papaz her gün pilav yemez • Para parayı çeker • Parayı veren düdüğü çalar • Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir • Rahvan at kendini yorar • Rençber kırk yılda, tüccar kırk günde • Rüzgâr eken, fırtına biçer • Paranın yüzü sıcaktır • Rüzgâr esmeyince yaprak kımıldamaz • Rüzgârlı havanın kuytusu, yağmurlu havanın uykusu • Pilav yiyen kaşığını yanında (belinde) taşır • Sabah ola hayır ola • Sabır ile koruk helva, dut yaprağı atlas olur • Sabreden derviş muradına ermiş • Saçın ak mı, kara mı? önüne düşünce görürsün • Safa ile yenen cefa ile kazanılır • Sağır işitmez, uydurur (yakıştırır) • Sakla samanı gelir zamanı • Sakınılan (esirgenen) göze çöp batar • Sarımsağı gelin etmişler, kırk gün kokusu çıkmamış • Sen zot, ben zot, ineğe kim verecek ot? veya Sen ağa ben ağa, bu ineği kim sağa Serçeden korkan darı ekmez • Sırça köşkte oturan, komşusuna taş atmaz • Sırrını açma (açma sırrını) dostuna çünkü (dostunun dostu vardır) o da söyler dostuna Sinek küçüktür ama mide bulandırır • Sirkesini, sarımsağını düşünen paçayı yiyemez • Son pişmanlık fayda vermez (etmez) • Sona kalan dona kalır • Sora sora Bağdat (Kâbe) bulunur • Soydur çeker (boktur kokar) • Söyleyene bakma, söyletene bak • Sözünü bil, pişir, ağzını der, devşir • Su testisi su yolunda kırılır • Su uyur, düşman uyumaz • Suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından kork • Sükût ikrardan gelir (sayılır) • Sür git dememişler, gör geç demişler • Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar • Sütten ağzı yanan, yoğurdu (ayranı) üfleyerek yer (içer) • Şeriatın kestiği parmak acımaz • Şık şık (çık çık) eden nalçadır iş bitiren akçedir • Tabak (debbağ) sevdiği deriyi yerden yere çarpar • Taş düştüğü yerde ağırdır (kalır), (taş yerinde ağırdır) • Taşıma su ile değirmen dönmez • Tavşan dağa küsmüş, dağın haberi olmamış • Tekkeyi bekleyen çorbayı içer • Tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş • Terazi var tartı var, her bir şeyin vakti var • Tereciye tere (tarhuncuya tarhun) satılmaz • Terzi kendi söküğünü (dikişini) dikemez • Tilkinin dönüp (gezip) geleceği yer kürkçü dükkânıdır • Tok açın halinden bilmez (anlamaz) • Tok ağırlaması (ağırlamak) güçtür (güç olur) • Ucuz etin yahnisi (suyu) tatsız (kara, pek) olur • Ummadığın taş bas yarar • Üç göç bir yangın yerini tutar • Üveye etme özünde bulursun, geline etme kızında bulursun • Üzüm üzüme baka baka kararır • Üzümü ye de bağını sorma • Vakitsiz öten horozun başını keserler • Var varlatır yok söyletir • Varsa (var mı) pulun herkes kulun, yoksa (yok mu) pulun dardır yolun • Yalancının evi yanmış kimse inanmamış • Yalancının mumu yatsıya kadar yanar • Yanlış hesap Bağdat`tan döner • Yarım elma gönül alma • Yaş yetmiş iş bitmiş • Yavaş atın tekmesi pek olur • Yazın gölge hoş, kışın çuval boş • Yavuz hırsız ev sahibini bastırır • Yemeyenin malını yerler • Yerin kulağı var • Yiğidin malı meydandadır • Yiğit lakabıyla anılır • Yoktan yonga çıkmaz • Yol bilen kervana katılmaz • Yol ile giden yanılmaz • Yol yürümekle borç vermekle tükenir • Yolcu yolunda gerek • Yörük at yemini arttırır • Yumurtada kıl bitmez • Yuvarlanan taş yosun tutmaz • Yuvayı yapan dişi kuştur veya yuvayı dişi kuş yapar • Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur • Zaman sana uymazsa sen zamana uy • Zararın neresinden dönülse kârdır • Zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırır • Zenginin malı züğürdün çenesini yorar • Zora dağlar dayanmaz • Zorla güzellik olmaz • Zurnada peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına • Züğürt olup düşünmektense uyuz olup kaşınmak yeğdir • Züğürtlük zadeliği bozar • Zürefanın düşkünü beyaz giyer kış günü |
|
|
|
|
|
|